19. yy’ın ortalarından bu yana , hızı gittikçe artan teknolojik gelişmeler, bizler için teknolojik değişimin ekonomik yansımaları hakkında bir şeyler öğretti. Aynı şekilde, ekonomik sebeplerle teknolojik değişimler de hızlanmaya devam edecek. Daha önceki teknolojik gelişmelerle kalitesi yükselen yaşam şartları, teknoloji araştırma geliştirme ve üretimi için daha fazla kaynak yarattı. Yüksek yaşam standartları bize, büyük ölçüde deney yapma olanağı verdi.
Nanoteknoloji de, diğer bütün hızlı teknolojik değişimler gibi, ilgili bütün değerleri ve hayat biçimlerini değiştirecek.. Birbiriyle eş zamanlı teknolojik değişikliklerin yaratacağı etkileri öngörmek çok zor olmasına rağmen nanoteknoloji birçok alanda aynı anda değişimi ön gördüğü için bunların toplamının ekonomik hayata etkilerinin görünür olacağı kesin. Eğer nanoteknoloji sadece birkaç alanda ilerlemeler sağlasaydı ve diğer alanlarda ürün vermeseydi aynı etkiden söz edemezdik. Mesela, ortak ve çeşitli birçok yapı taşlarından geliştirilen yeni malzemelerle ve hücre üretebildiği gibi gökdelen de üretebilen makineleri meydana getirebilen kendini kopyalayan makinelerle , biyolojik olmayan malzeme üretim maliyetleri önemli ölçüde düşecek. Hücre onaran makinelerin varlığıyla yiyecek ve giyecek neredeyse sıfır maliyetle üretilebilecek. Fiziksel malların önemsiz maliyetlerle üretimi, onların ekonomik değerlerini çok düşürecek, bu durumda bugünkü ekonomik yapının birçok unsuru yok olacak.Malzemeler neredeyse bedava olduğu zaman nelerin değeri kalacak? Karmaşık imal edilmiş nesnelerin maliyeti ham madde değerindeyken ve bol miktarda ham madde az bulunan maddeler kadar gerekliyken nelerin pazarda değeri olacak?Kendini kopyalayabilen makineler, sınırsız sayıda ve neredeyse sıfır maliyetle malzeme üretirken, insanın iş gücünün değeri ne olacak?
Geleneksel üretim aşamalarındaki işgücünün değeri kaybolacak gibi görünüyor. İşçilik olmadan sıfır maliyetle üretim yapıldığında hem işçinin hem de üretim teknolojilerini geliştiren iş gücünün değeri sıfırlanacak.Teknoloji bu noktaya vardığında, üretim için tasarım çalışmaları da ekonomik değerini yitirecek gibi gözüküyor en azından değeri azalacak. Daha sofistike ihtiyaçlara cevap verebilecek işçiliklerin değeri artacak, eğlence sektörü gibi..Kitlesel üretimle birlikte ve tüketimin gitgide arttığı son 60 yılda, özellikle hızlı tüketim maddeleri, kişisel bakım, ev temizlik ürünleri, gıda , tekstil, hazır giyim gibi sektörlerdeki (satın al-kullan-tüket-at) döngüsünün yarattığı kaosun etkilerini maksimum düzeyde yaşadığımız şu günlerde( küresel ısınma, yer altı ve üstü su kaynaklarındaki kirlenme, yağmur ormanlarının yok olma tehlikesi), nanoteknoloji hem süreçte hem de sonuçta taban tabana zıt bir ekonomik sistemi mi getirecek hayatımıza?Şu anda sadece bazı insanların zaman ayırabildiği yaratıcı etkinlikler, bütün insanların zamanını değerlendirmesinin yaygın yolu olacak. Ve bunların birçoğu uzmanlaşmış işgücü gerektirecek Nanoteknolojik toplumda toprak değerini koruyacak Bazı insanlar, diğerlerinden daha izole olmak için daha geniş araziye isteyecekler. Uzakta oturmanın alışıldık zorlukları da yenilince- ürerim yerine yapılması gereken günlük ulaşımın maliyetinden kurtulunarak- bu istek daha da artacak.Seyahat etmek için zamanın artmasıyla ve maliyetinin düşmesiyle, uzak doğal güzellikler daha çok turist çekecek. Bazı doğal güzelliğe sahip bölgeler, tarihi yerler ve bazı popüler rekreasyon alanları özel bir değere kavuşacaklar ve moda takipçilerinin gözdesi olacaklar.
Teknolojik olarak, doğal manzaralı ve geniş yeni arazilerin oluşturulması da mümkün olacak. Diğer arazilerin değeri de kendini koruyacak. Nanoteknolojik toplumda olası değer değişikliklerini özetlersek;
- Üretilen malların genelde değeri çok düşecek.
- Sanatsal değeri olan özel ürünlerin geçici de olsa değeri olacak
- Toprak değerini koruyacak.
- Üretim işgücünün değeri çok azalacak.
- Eğlencedeki işgücünün çeşitli türleri değerini koruyacak.
Nanoteknolojik toplumda değişim birimi ne olacak?Çok taraflı bir işlem sisteminde takas modeli uyum sağlamayacağı için, değişim birimi ihtiyacı ortadan kalkmayacak. Toprak alım satımlarında başka tür bir hesap birimine ihtiyaç duyulacak.
Değişim birimi geleneksel altın veya gümüş olmayacak. karbon atomları gibi yeni ve üstün malzemeler ortaya çıktıkça , bunların değerleri maddesel olarak kalmayacak.
En fazla olasılıkla, değişim birimi, kıymeti süren tek malzeme olarak, toprakla ilintili olacak. Kiralanmış arazilerdeki hisseler ve onlara istinaden kesilmiş çekler değişim birimi olabilecek. Ya da sertifikalar nakit yerine kullanılabilecek. Toprak her zaman kiralanabilecek. Özellikle, seyahat etmek için artan zaman ve kaynaklarla kiralamalar gözde olacak ve sürekli bir talebi bulunacak.
